Le Voyage

Toen mijn oma in 1973 overleed kreeg ik wat geld, waarmee ik een piano kocht. Ik zat op het conservatorium voor zang en kon op die manier goed de toonladders zingen, die ik uren per dag moest oefenen. Wat vond ik dat vervelend. Ik hield dan ook op met deze studie en ging aan de UVA musicologie studeren. Zeer interessant. Ik ging kleine pianostukjes maken, die ik niet opschreef, maar onthield. Door allerlei ontwikkelingen in mijn familie en de ontmoeting met een interessante kunstenaar, besloot ik in 1979 met hem naar Parijs te gaan. Ik deed mijn piano weg en vertrok voorgoed, dacht ik….In Parijs kon ik niet actief bezig zijn met muziek, maar ik las regelmatig. Met name esoterische beschouwingen, de theorie van Plato en het mathematische aspect van muziek boeide mij. Ik las verschillende partituren van liederen van Bach. Af en toe kwam er een muziekstukje in mijn hoofd op, dat ik in Amsterdam had gespeeld.

Toen ik na vele belevenissen en met twee kinderen weer terug kwam in Nederland in 1995 werd het verlangen naar een piano weer groot en vond ik een verhuurder, die mij er een voor een schappelijk prijsje kon leveren. Weer begon ik kleine stukjes te maken. Op een gegeven ogenblik, kon ik ze niet meer onthouden. Ook hoorde ik steeds orkestmuziek in mijn hoofd. De verhuurder van mijn piano bracht me in contact met Nico Ravenstein, die arrangeerde voor het Nederlands blazers ensemble. Zijn eerste reactie was: heb je het opgeschreven? Nou nee, dus ik ben het gaan noteren.

Toen ik hem daarna vertelde hoe ik het allemaal wilde hebben en dat ik het zo en zo hoorde, zei hij: nou, als je het allemaal zo goed weet, moet je het maar zelf doen. Hij heeft toen mij geleerd met een compositieprogramma en synthesizers om te gaan. De pianostukjes schreef ik nog wel op met het compositieprogramma, maar toen ik symfonische klanken kon produceren, vergat ik de piano.

Totdat in 2019 een oude schoolvriendin van het Gymnasium Felisenum opdook, Tonny van den Brink. Zij nam met belangstelling kennis van mijn werk en omdat ze niet onverdienstelijk pianospeelde vroeg ze of ik ooit iets voor piano had gemaakt. Zo werd deze muziek weer tevoorschijn gehaald. Nu bleek, dat ik het nogal amateuristisch had opgeschreven en eigenlijk onleesbaar voor een pianist. Haar pianoleraar Erik Hespe heeft mij toen serieus begeleid naar een professioneel resultaat en zo ontstond Le Voyage A van de muziek vóór mijn vertrek en Le Voyage B na mijn terugkomst.

Maar hiermee is het verhaal van de pianostukjes niet afgelopen. Ik had lang geen piano gehad en in 2023 kreeg ik de behoefte om de pianostukjes weer zelf te gaan spelen. Ik ging naar Frankrijk om daar als ‘artist in residence’ piano te studeren. Maar omdat ik ooit maar een paar jaar pianoles kreeg, had ik grote moeite om deze professionele partituur te lezen. Mijn verblijf werd afgebroken, doordat ik erg ziek werd. Eenmaal weer thuis, besloot ik de stukjes op mijn manier te herschrijven: kort gezegd alles zoals in C, dus zonder tekens voor de notenbalk, die je moet onthouden en alle noten verlagen met een mol teken, waar nodig, dus eigenlijk alleen de zwarte toetsen aangeven. Zo zie je in één oogopslag om welke toetsen het gaat. Op mij komt dit veel gemakkelijker over.

Een oude vriend, de belezen filosoof André Klukhuhn vertelde mij, dat hij grote moeite heeft met het lezen van partituren, omdat hij muzikaal dyslectisch is. Dat heeft dus niets te maken met ‘gewone’ lees-dyslexie, want deze persoon is zeer belezen. Inmiddels heb ik geconcludeerd, dat ik ook muzikaal dyslectisch ben. De ervaren pianodocent aan de Amsterdamse muziekschool Takis Grammatikopoulos raadde mij aan het woord dyslectisch niet te gebruiken in mijn uitgave. Ten eerste is het niet wetenschappelijk onderbouwd en ten tweede zijn er verschillende vormen van muzikale dyslexie.

Daarom heb ik mijn nieuwe uitgave vereenvoudigde notatie genoemd. Hopelijk herkennen anderen deze manier van noteren.

Uiteindelijk kreeg ik van Peter Vinken van Highland music een aantal belangrijke tips voor de opmaak van de partituur en zó kon eindelijk mijn oude composities vorm geven.

Terug naar piano